„Rocznik Babiogórski", tom 3, rok 2001, Stowarzyszenie Gmin Babiogórskich

Słowo o maryjnym piewcy

W uroczym zakątku Zawoi, zwanym „Za kamieniem", widnieje z dala klasztor i kościół św. Józefa, zbudowany w stylu podhalańskim, i domy rekolekcyjno-wakacyjne dla dzieci i młodzieży. Początek tej placówki karmelitańskiej związany jest z postacią pomysłodawcy (od 1935), a potem inicjatora osiedlenia się (1942), pierwszego realizatora budowy o. Bernarda Smyraka, karmelity bosego.

Mieszkał on tutaj wiele lat, będąc promotorem rozwoju i inspiratorem jej charakteru, dla którego Karmel na Przysłopiu stał się jedną z atrakcji duchowych i turystycznych Zawoi.
Bernard Smyrak urodzony w Zawoi 21 II 1910 r. utrwalony jako „fundator" na pamiątkowej tablicy we frontonie kościoła, jest chlubą zarówno dla swojej miejscowości rodzinnej jak też dla zakonu karmelitów bosych, do którego wstąpił 13 VII 1928 r. i po studiach otrzymał święcenia kapłańskie 29 VI 1935 r.

O. Bernard rychło zaczął zdobywać uznanie i popularność, najpierw jako płomienny kaznodzieja, następnie poeta zwany „lirykiem Niepokalanej". Pozostawił ponad 200 utworów wierszowanych luźnych i kilka tomików zebranych, nadto około 20 hymnów kościelnych oraz 6 dramatów. Imponującą pracę stanowi około 180 artykułów religijnych i 36 książek duchowych, 11 biografii osób świątobliwych i świętych.

Szczególną jego zasługę stanowi przyswojenie ojczystemu językowi w nowych przekładach pism hiszpańskich mistyków, doktorów kościoła: św. Teresy od Jezusa (5 t.) i Jana od Krzyża.


O. Bernard zakończył swe życie w Łodzi 21 maja 1980 r. i spoczął na cmentarzu św. Rocha.
Poezja o. Bernarda nasycona jest uczuciami religijnymi, emocjami, w prozie częste impresje z podróży i pielgrzymek. Poematy sięgają poziomu inspiracji mistycznej.

Osobowość swoją i ducha wyraził w wierszu maryjnym

„Magnificat"


Za wielki życia dar,
za cień rodzimej strzechy,
za wszystkie łzy, uśmiechy,
za piękna zachwyt, czar.
Za zdroje żywych wód,
za łaski Bożej tchnienie,
za miłość i zbawienie,
za Boskiej uczty cud.
Za wszystkich ufań kwiat
O Matko, ma miłości!
niech z Tobą pieśń wdzięczności
śpiewam Twe
Magnificat!


Zródła i opracowania:
1. Archiwum osobiste autora w Krakowie, Zespół: Spuścizna o. Bernarda Smyraka.
2. Jan Krawczyk, Szczepan Praśkiewicz, Bernard Smyrak od Matki Bożej OCD 1910 – 1980, Profilo biografico e produzione letteraria, Roma 1998.
Misterium Męki Pańskiej

Autorstwo scenariusza całego Misterium Męki Pańskiej przypisuje się śp. ojcu Bernardowi Smyrakowi. Misterium było i jest przedstawiane wyłącznie przez mieszkańców naszego terenu, którzy przychodzili czy przychodzą do kościoła na Zakamień. Przedstawienia misterium zapoczątkowane były prawdopodobnie – bo nikt nie pamięta dokładnej daty – około 1949 roku. Gdy już wybudowano kapliczki Drogi krzyżowej, to grano je koło kaplic. Apostołowie mieli w rękach wysokie tyczki, na których była umieszczona puszka z żywicą zebraną z drzew. Były to pochodnie.

Dawały światło, gdyż było już ciemno, a jarząca się żywica dodawała zapachu i uroku, którego nie sposób opisać słowami. Sceneria, miejsce, gra aktorów, treść misterium sprawiały, że sceny pojmania Pana Jezusa przeżywało się, jakby działy się naprawdę, w rzeczywistości, na naszych oczach. Serce ściskało i dech zapierało. Tego z pamięci nie da się wykreślić. Przez ponad pięćdziesiat lat przewinęło się bardzo wielu aktorów – amatorów.

Dawniej byli to ludzie bardzo prości, którzy nawet podstawówki nie mieli ukończonej. Nie da się wszystkich wymienić, bo nie sposób. Niektórzy grali jeden dwa lub trzy lata, to trudno spamiętać. Główniejsze role, jak na przykład Pana Jezusa, najpierw grał pan Marian Pasierbek zamieszkały w osiedlu Granica, potem przejął tę rolę śp. Józef Dańczak, który grał Pana Jezusa dosyć długi czas. Rolę Judasza od początku do 2001 roku grał Edward Basiura, Stanisława Basiura grała żonę Piłata też prawie od początku do 2001 roku.

Rolę Piłata najdłużej grał Józef Żywczak, wcześniej było kilku poprzedników. Teraz już role obejmują młodzi i jest to bardzo ładnie z ich strony. Byłoby dobrze, gdyby więcej osób się zaangażowało, aby te trudy przodków i tradycja były podtrzymywane.


Warto zaprosić wszystkich, którzy do nas przyjeżdżają, aby zobaczyli Misterium Męki Pańskiej w kościele oo. Karmelitów Bosych, odbywające się corocznie, w każdy Wielki Czwartek.


Pieśń autorstwa śp. o. Bernarda


1. Pośród zawojskich gór, 2. Zakamieniem stoi
Gdzie szumi jodeł las, Cicha kaplica ta,
Obrał siedzibę swą Gdzie zdrój dobrodziejstw swych
Święty Opiekun nasz Nasz święty Józef ma.
3. Pełna dobroci twarz 4. Nasz święty Józefie,
W świętym obrazie tkwi, Drogi obrońco nasz,
By nam osłodzić czas Opieką świętą swą
I trudy ziemskich dni. Wspieraj nas w każdy czas.
5. Daj nam uczciwie żyć.

I zbierać cnoty plon

Przez życia ziemskie dni
Wiedź nas przed Boży tron.


Opracowała: Hermina Spyrka przy współpracy
Edwarda i Stanisławy Basiurów